Współczesna definicja określa wegetarianizm jako dietę alternatywną. Jest to sposób żywienia, charakteryzujący się rezygnacją ze stosowania niektórych rodzajów pokarmów (np. produktów mięsnych przez wegetarian) i metod przygotowywania ich do spożycia.
Diety wegetariańskie mają swoich zwolenników i przeciwników. Mimo różnych opinii na temat zasadności stosowania diet warzywno-owocowych, zyskują one coraz więcej sprzymierzeńców. Z uwagi na rosnącą liczbę chorób metabolicznych i degeneracyjnych,  takich jak min.: otyłość, nadciśnienie, choroby krążenia, cukrzyca, diety alternatywne, w tym diety wegetariańskie są stosowane profilaktycznie. Dobrze zbilansowana dieta wegetariańska jest w stanie zapewnić właściwą wartość odżywczą przy jednocześnie niskiej wartości energetycznej. Biorąc pod uwagę np. dietę semiwegetariańską, czy laktoowowegetariańską, można tak dobrać produkty, aby zapewnić organizmowi wszystkie składniki odżywcze. W praktyce jest to jednak zadanie trudne do zrealizowania, wymaga bowiem dużego zaangażowania i systematyczności w spożywaniu produktów wyznaczonych w diecie.  Dlatego znaczna część osób będących na diecie wegetariańskiej, po konsultacjach z lekarzem lub dietetykiem, decyduje się na suplementację. We współczesnym świecie rośnie świadomość ludzi na temat zasadności spożywania warzyw i owoców, a wegetarianizm uważany jest powszechnie za bardzo zdrowy. Polski Instytut Żywności i Żywienia w swojej ostatniej „piramidzie żywienia” wskazuje na zwiększenie spożycia tych produktów do 4 razy dziennie w ilości 400g. Przy czym należy pamiętać o przewadze warzyw nad owocami w diecie i zachowaniu proporcji ¾ warzyw i ¼ owoców.

Dla wielu ludzi spożywanie warzyw i owoców stanowi jeden z elementów proekologicznej filozofii życiowej. Dieta zawierająca produkty pochodzenia roślinnego wywiera korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Diety wegetariańskie podnoszą sprawność psychofizyczną człowieka, jak również wspierają profilaktykę i leczenie chorób cywilizacyjnych, głównie choroby niedokrwiennej serca, otyłości, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, raka okrężnicy, kamicy żółciowej i nerkowej. Stwierdzono, że osoby przestrzegające wegetariańskiego sposobu żywienia rzadziej zapadają na wyżej wymienione schorzenia. Wegetarianie spożywają korzystne dla organizmu nienasycone kwasy tłuszczowe, pochodzące z ziaren, orzechów, olejów roślinnych. Ma to prozdrowotne znaczenie w odniesieniu do innych współczesnych modeli żywieniowych, w których dominują nasycone kwasy tłuszczowe pochodzenia zwierzęcego. Osoby stosujące dietę wegetariańską cechuje także mniejsza zapadalność na choroby nowotworowe oraz cukrzycę insulinoniezależną (typu II). Pozytywne efekty stosowania tej diety można zaobserwować u osób ze zdiagnozowaną miażdżycą, bowiem po jej zastosowaniu objawy tego schorzenia mogą ulec zmniejszeniu. Korzystnym aspektem wegetarianizmu jest właściwa korelacja cholesterolu LDL i HDL. Spożywane przez wegetarian tłuszcze nienasycone powodują zwiększenie frakcji HDL cholesterolu, zwanego potocznie „dobrym cholesterolem”, który działa przeciwmiażdżycowo.

Abstrahując od diety, wegetarianie to często osoby pozbawione nałogów i nie stosujące używek (kawa, papierosy, alkohol). Można zatem stwierdzić, że na całościowy obraz wegetarianina wpływa wiele pozytywnych aspektów żywieniowych.

Poniższa tabela prezentuje zarówno pozytywne jak i negatywne skutki stosowania diety wegetariańskiej.

Zalety i wady diety wegetariańskiej.

Zalety Wady
Niska gęstość energetyczna Problem z pokryciem zapotrzebowania na energię
Wysoka gęstość odżywcza Niedostateczna podaż białka
Ograniczona zawartość tłuszczu
i nasyconych  kwasów tłuszczowych
Niska wartość biologiczna białka, niedobór aminokwasów egzogennych
Zwiększony udział niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych
Brak lub niska zawartość cholesterolu Niedostateczna podaż Ca, Fe i Zn, jodu oraz ich  niska biodostępność
Wyższa zawartość węglowodanów złożonych  i błonnika pokarmowego Obniżona strawność składników odżywczych
Zwiększona podaż witaminy C i innych witamin  rozpuszczalnych w wodzie oraz substancji  bioaktywnych Deficyt witamin B12, D3
Niskie spożycie soli, korzystny stosunek sodu  do potasu Ograniczone walory smakowe (niesłone potrawy), zwłaszcza na początku stosowania diety
Zmniejszenie zagrożenia ze strony: węglowodorów aromatycznych, nitrozoamin, antybiotyków i leków weterynaryjnych, Salmonelli, włośni itp. Zwiększenie zagrożenia ze strony: substancji  antyodżywczych (np. glukozynolany, inhibitory proteaz, alkaloidy, saponiny), pozostałości środków ochrony roślin i nawozów oraz pasożytów, np. glista ludzka

Źródło: Gawęcki i in., 2006; Kompendium wiedzy o żywności, żywieniu i zdrowiu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wykaz literatury u autorki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *